เมื่อเร็วๆนี้ได้อ่านบทความเกี่ยวกับอาชีพคนทำอนิเม (Animator) กับคนพากย์อนิเม (Seiyuu/Voice actor) ที่ญี่ปุ่น แล้วก็รู้สึกเศร้าใจ

ที่มาของบทความ
http://forums.animesuki.com/showthread.php?t=28856 The industry, lifestyle, and wage
http://www.riuva.com/?p=111 Seiyuu and animators are slaves, not stars

ขอยกออกมาแปลเฉพาะในส่วนที่คิดว่าน่าสนใจละกัน

คนทำอนิเมเป็นทาส

ผลสำรวจโดยหนังสือพิมพ์โยมิอุริเดลี่ http://www.animenewsnetwork.com/article.php?id=7729 (กลุ่มตัวอย่าง อนิเมเตอร์ 83 คน)
- ชั่วโมงการทำงานโดยเฉลี่ย 10.2 ชั่วโมงต่อวัน โดย 49.5% รู้สึกว่าเงินเดือนที่ได้รับไม่พอใช้ และ 90% รู้สึกว่าผลตอบแทนและสวัสดิการไม่เพียงพอ
- 65% ของอนิเมเตอร์มีรายได้ต่ำกว่า 3 ล้านเยนต่อปี (ประมาณ 9แสนบาท) ในขณะที่จาก salary.com อนิเมเตอร์ที่อเมริกา มีรายได้ประมาณ $55,000 ต่อปี (2.2 ล้านบาท)
- แต่ถ้าเป็น storyboard animators ผลตอบแทนจะยิ่งต่ำลงไปอีก เพราะจะได้รับเป็นค่าวาดเฟรมละประมาณ 187 เยน (56 บาท, โดยเฉลี่ยวาดได้ประมาณไม่เกิน 20 เฟรมต่อวัน) และ 73.7% ของอนิเมเตอร์ประเภทนี้มีรายได้น้อยกว่า 1 ล้านเยนต่อปี (330,000 บาท)

Kj1980 เสริมว่า อนิเมเตอร์ถือว่าเป็นอาชีพระดับล่างในสังคมญี่ปุ่น คนพวกนี้ทำงาน 20+ชั่วโมงต่อวัน แทบจะกินนอนอยู่ที่อ๊อฟฟิศ มีรายได้น้อยกว่าพนักงานที่แม็คโดนัลด์ และไม่เคยได้รับส่วนแบ่งกำไรจากอนิเมที่ตัวเองทำเลยแม้แต่เยนเดียว

สภาพการทำงานของอนิเมเตอร์ จากข้อมูลของ Dafool ซึ่งอยู่ในวงการอนิเมฟิลิปปินส์ (เราคิดว่าบางอย่างออกจะเว่อร์เกินไปหน่อย แต่ก็น่าจะเป็นความจริงพอสมควร)
- คุณอยากจะกินอยู่หลับนอนอยู่ในสตูดิโอที่ทำงาน โดยกลับบ้าน (ถ้ามีโอกาสได้กลับ) เฉพาะช่วงสุดสัปดาห์รึเปล่า
- คุณอยากจะเป็นเพื่อนกับ กาแฟ โคล่า ไก่ทอด ฮอทดอท7-11 และบุหรี่ไปตลอดหรือเปล่า
- คุณอยากจะทำงานแทบตาย เพียงเพื่อจะพบว่าต้องมานั่งทำใหม่ เพราะระดับสูงบอกว่าไม่ชอบ หรือพวกสมองนิ่มบางคนเผลอลบไฟล์ทิ้งไป
- คุณอยากจะได้รับการยืนยันว่าหลังจากโปรเจ็คท์นี้จบแล้ว ไม่มีใครจะการันตีว่าคุณจะมีงานทำต่อไปไหม
- คุณอยากจะทำงานในบรรรดาหมู่คนที่การศึกษาต่ำ และเคยใช้ยาเสพติดอย่างน้อยหนึ่งครั้งในชีวิตหรือเปล่า

Eggplant ซึ่งอาศัยอยู่ที่ญี่ปุ่นให้เหตุผลเกี่ยวกับสภาพการทำงานของอนิเมเตอร์เพิ่มเติมไว้ (ซึ่งดู realistic กว่าคนอื่นๆในความคิดของเรา)

สภาพการว่าจ้างงานของพวกอนิเมเตอร์ถือเป็นเรื่องปกติ และถูกกฎหมาย เพราะอยู่ภายใต้สภาวะของสัญญาจ้างทำของ ซึ่งอยู่นอกเหนือกฎหมายคุ้มครองแรงงาน ดังนั้น การจ่ายค่าจ้างต่ำกว่าค่าแรงขั้นต่ำและชั่วโมงการทำงานเกินกว่าปกติจึงไม่เข้าข่าย คนเหล่านี้นอกจากจะเคยชินกับกฎระเบียบของบริษัทและการถูกบังคับให้ทำงานจนกว่าจะได้ครบตามโควต้า ยังต้องอยู่กับความคิดที่ว่าตนเองอาจจะถูกไล่ออกจากงานได้ทุกเมื่อ หากไม่เชื่อฟังคำสั่งผู้บังคับบัญชาแม้แต่เพียงนิดเดียว อนิเมเตอร์ถือว่าเป็นแรงงานที่หาใหม่ได้ เพราะมักจะมีคนรุ่นใหม่ไฟแรงที่ยังไม่รู้เรื่องรู้ราว พร้อมที่ก้าวเข้ามาในอุตสาหกรรมนี้อยู่เสมอ

แต่ถ้าเปรียบเทียบกับความบันเทิงอย่างอื่น ต้นทุนในการผลิตอนิเมเรื่องหนึ่งๆนั้นสูงมาก โดยส่วนใหญ่เป็นค่าแรงของการวาดภาพด้วยมือ เรื่องนี้เป็นปัญหามานานแล้ว Mushi productions อนิเมสตูดิโอแห่งแรกของอ.เทสึกะ โอซามุ ต้องลดต้นทุนในการผลิตเพื่อให้อนิเมคงมีอยู่ต่อไปในอนาคต สตูดิโออื่นๆดำเนินรอยตาม และในที่สุดสภาพการทำงานอันเลวร้ายก็กลายเป็นเรื่องปกติในวงการอนิเม เรื่องนี้รู้กันแค่ในวงในอยู่เป็นเวลานาน ราวกับว่าสตูดิโอทุกแห่งรวมหัวกันเพื่อปิดบังความดำมืดของอุตสาหกรรมนี้

อ.เทสึกะ ได้รับการชื่นชมในแง่ของผลงาน และความทุ่มเทที่มีให้กับอุตสาหกรรมอนิเมมากเกินกว่าใครๆ แต่ท่านก็เป้นศูนย์กลางของปมขัดแย้งในวงการนี้ด้วย แม้แต่ผู้กำกับฮายาโอะ ยามาซากิ ผู้มีชื่อเสียง ก็ยังวิพากษ์วิจารณ์แนวทางของอ.เทสึกะในเรื่องนี้


นักพากย์การ์ตูน (seiyuu) ก็ไม่ใช่ดารา
(เรื่องนี้เราไม่ค่อยได้ติดตามมาก เลยขอยกเฉพาะประเด็นบางอย่างขึ้นมาละกันนะคะ)
- นักพากย์ได้รับค่าจ้างประมาณ 12,000 เยนต่อ 1 episode (ยังไม่หักภาษี และค่าคอมมิชชั่นของเอเจนซี่) ไม่ว่าจะมีบทพูดแค่ประโยคเดียวหรือเป็นร้อยคำ ก็ได้รับค่าจ้างเท่ากัน (อันนี้ข้อมูลสองคนขัดกัน คนหนึ่งบอกว่า 2-3พันเยนต่อ 1 ตอน อีกคนบอกว่า 10,000 บางคนว่า 12,000 เราเลยขอใส่ 12,000 ไปก่อน) รายได้เฉลี่ยตกประมาณ 60,000 เยนต่อเดือน
- นักพากย์ส่วนใหญ่จะต้องอยู่ในสังกัดของเอเจนซี่ซึ่งเป็นผู้กุมอำนาจในการต่อรองงาน กุมลิขสิทธิ์ทั้งหมด และสามารถตั้งค่าแรงเท่าไหร่ก็ได้ นอกเสียจากว่านักพากย์คนนั้นจะมีชื่อเสียงจนกระทั่งออกไปยืนด้วยตัวเอง
- นักพากย์ส่วนใหญ่ต้องมีอาชีพเสริม เพื่อให้สามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ ไม่ว่าจะเป็นการเสริฟอาหาร, ทำงานร้านสะดวกซื้อ, หรือพากย์เสียงในอนิเม H หรือ เกม H
- Eggplant อธิบายขั้นตอนการเข้าสู่อาชีพนักพากย์ว่า ก่อนอื่นต้องมีพื้นฐานเรียนการละครมาสองปี แล้วไปรับการฝึกจากเอเจนซี่ในโตเกียวอีกประมาณ 2-3 ปี กว่าจะได้เริ่มงานพากย์ใดๆทั้งสิ้น ส่วนใหญ่แล้วประมาณ 1% เท่านั้นที่จะมีพรสวรรค์เข้าตากรรมการ (ปีหนึ่งๆมีคนจบจากโรงเรียนสอนการพากย์เกินหมื่นคน)

ที่ตลกดีคือคนที่เขียนบทความนี้บอกว่า

กระทู้นี้ทำให้ฉันรู้สึกมั่นใจขึ้นมาเยอะเลยว่า การตั้งใจเรียนหนังสือ จบการศึกษาได้วุฒิสูงๆ ศึกษาภาษาที่สองให้เชี่ยวชาญ และเป็นพนักงานบริษัทนั้นดีกว่าเป็นไหนๆ อย่างน้อยก็ในแง่ของตัวเงิน ดีกว่าจะหลับหูหลับตาไล่ตามความฝัน ในอนิเมมักจะมีคำคมประมาณว่า "ถ้าเธอไม่หยุดที่จะฝัน เธอก็จะไม่มีวันล้ม" หรืออะไรเพ้อๆที่ฟังแล้วดูดีแต่ใช้ไม่ได้ผลในความเป็นจริง

ในใจจริงของเราคิดว่า ของแบบนี้ขึ้นกับพรสวรรค์ ความตั้งใจ และโชค จริงๆแล้ว ไม่ว่าจะเป็นอาชีพไหนก็ต้องผ่านขั้นตอนที่ไม่สวยหรูด้วยกันทั้งนั้น เพียงแต่ชีวิตคนทำอนิเมที่ญี่ปุ่นอาจจะรันทดมากกว่าในบางแง่มุม (คิดว่าของเมืองไทยก็อาจจะไม่ต่างกัน? ใครรู้แชร์ประสบการณ์กันบ้างก็ดีนะคะ) แต่ก็คิดว่าบทความนี้เป็นประโยชน์ตรงที่อาจจะทำให้คนที่คิดจะเข้าไปในวงการนี้ได้หยุดคิดใคร่ครวญก่อน มองให้เห็นทั้งด้านมืดด้านสว่าง แทนที่จะใช้ชีวิตอยู่กับความฝันเพียงอย่างเดียว โดยไม่ลืมตามองความจริง

Comment

Comment:

Tweet

#48 By (177.71.53.42|95.211.218.103, 177.71.53.42) on 2014-07-27 22:42

#47 By (120.202.249.198|120.202.249.198) on 2014-07-27 22:40

#46 By (187.53.61.105|187.53.61.105) on 2014-07-27 22:34

#45 By (119.46.110.17|119.46.110.17) on 2014-07-26 16:30

#44 By (177.130.158.53|177.130.158.53) on 2014-07-26 16:29

#43 By (85.28.10.73|85.28.10.73) on 2014-07-26 16:28

#42 By (187.32.220.130|187.32.220.130, 187.32.220.130) on 2014-07-26 10:38

#41 By (162.13.1.33|162.13.1.33) on 2014-07-25 03:57

#40 By (177.180.6.40|95.211.218.103, 177.180.6.40) on 2014-07-25 03:56

Very nice site!

#39 By (46.181.153.43|95.211.218.103, 46.181.153.43) on 2014-07-24 20:58

Very nice site! cheap goods http://yieopxa2.com/yxyaovx/4.html

#38 By (171.100.59.30|95.211.218.103, 171.100.59.30) on 2014-07-24 20:53

#37 By (41.231.53.40|95.211.218.103, 41.231.53.40) on 2014-07-24 20:48

#36 By (58.65.241.6|95.211.218.103, 58.65.241.6) on 2014-07-24 16:44

#35 By (197.254.192.20|95.211.218.103, 197.254.192.20) on 2014-07-23 02:24

#34 By (41.231.53.40|95.211.218.103, 41.231.53.40) on 2014-07-21 20:09

#33 By (41.220.28.51|95.211.218.103, 127.0.0.1, 41.220.28.51) on 2014-07-20 12:00

#32 By (68.68.77.36|68.68.77.36) on 2014-07-20 11:57

#31 By (88.149.174.29|95.211.218.103, 88.149.174.29) on 2014-07-